علل بروز آمبلیوپی
علل بروز آمبلیوپی

علل بروز آمبلیوپی

علل بروز آمبلیوپی

آمبلیوپی ممکن است یک یا چند علت داشته باشد. سه دلیل مهم این بیماری انحراف چشم، عیوب انکساری و محرومیت بینایی هستند.

  • آمبلیوپی ناشی از استرابیسم

این نوع از تنبلی چشم، به دلیل آشکار بودن دلیل آن (انحراف چشم)، معمولا سریع تشخیص داده می شود. در این نوع بیماری یک چشم مستقیم است و برای دیدن استفاده می شود و چشم دیگر اغلب انحراف به داخل (ایزوتروپی) یا به خارج (اگزوتروپی) دارد.

وقتی این پدیده در کودکان به وجود می آید؛ مغز، تصویر دوم )چشم غیرغالب دارای انحراف( که محو است را حذف می کند (مهار: suppression )، زیرا نمی تواند هم زمان روی دو تصویر تمرکز کند. تداوم این وضعیت منجر به آمبلیوپی می شود.

این نوع آمبلیوپی همواره به صورت یک طرفه اتفاق می افتد. اگر انحراف چشم گهگاهی یا متناوب باشد، تنبلی چشم شدید نیست و در مواردی که نگاه غالب بین دو چشم جابه جا شود، تنبلی نداریم. آمبلیوپی ناشی از ایزوتروپی شایع تر از اگزوتروپی است. زمانی که استرابیسم دربیماران با سنین بالاتر اتفاق می افتد، به دلیل اینکه مغز آن ها دیگر انعطاف پذیر نیست، هر دو تصویر هم زمان ولی در دو محل مختلف دیده می شوند که این امر باعث بروز دوبینی می شود وچشم ها دچار تنبلی هم نمی شوند.

 

  • آمبلیوپی ناشی از عیوب انکساری

این نوع از تنبلی چشم اغلب دیر تشخیص داده می شود. هیچ نشانه ظاهری برای تشخیص والدین وجود ندارد. بسیاری از این

کودکان در غربالگری مدارس کشف می شوند. این حالت اغلب یک طرفه است اما می تواند دو طرفه باشد.

- آمبلیوپی آنیزومتروپیک

به علت اختلاف عیوب انکساری بین دو چشم ایجاد مى شود این اختلاف در دوربینی و آستیگماتیسم چنانچه معمولا از 5/1

دیوپتر و در نزدیک بینی چنانچه از 3 دیوپتر بیشتر باشد، منجر به ایجاد آمبلیوپی در چشم ضعیف تر خواهد شد.

عدم وضوح تصویر در چشم ضعیف تر که سبب انتقال تصویر تار و مبهم به مغز می شود، با تصویر چشم خوب که واضح است قابل انطباق نمى باشد. در مغز تصویر آن چشم تضعیف شده، منجر به ایجاد آمبلیوپی مى گردد. این پدیده سبب می گردد دید چشم آمبلیوپ

در شرایط دوچشمی نسبت به زمانی که چشم سالم کاملا بسته باشد کاهش بیشتری نشان دهد.

تاری دید در آنیزومتروپی دوربینی نسبت به آنیزومتروپی نزدیک بینی بیشتر بوده و لذا آمبلیوپی آن هم شدیدتر است زیرا در نوع نزدیک بینی به علت نزدیک بین بودن هر دو چشم، چشم بهتر برای دید دور و چشم ضعیف تر برای دید نزدیک انتخاب شده و هر دو چشم مورد استفاده بوده خطر آمبلیوپی کمتر است ولی در نوع دوربین چون چشم دوربین تر (با خطای انکساری بالاتر)، توانایی تطابق بیشتر را ندارد لذا کمتر استفاده شده، آمبلیوپ مى گردد. فقط به طور استثناء در نوع خاصی از نزدیک بینی (نزدیک بینی محوری)،

به علت تغییرات ارگانیک درشبکیه چشم، ضعف بینایی آن ها شدیدتر از آمبلیوپی افراد دارای آنیزومتروپی دوربینی است.

گاهی آمبلیوپی آنیزومتروپیک و استرابیسمیک با هم دیده می شود یعنی چشم آمبلیوپ ممکن است دچار انحراف گردد و تشخیص این که کدام یک از آنها به صورت اولیه سبب آمبلیوپی شده ناممکن است.

 

2- آمبلیوپی ایزوآمتروپیک

زمانی که هر دو چشم عیب انکساری شدید داشته و تصویر ماکولا در هر دو طرف واضح نباشد. در حقیقت یک محرومیت بینایی در

دو طرف دیده مى شود. مشاهده شده است که دوربینی دو طرف چنانچه از 5/4 دیوپتر و آستیگماتیسم دو طرف چنانچه از 5/2

دیوپتر بیشتر باشد، خطر آمبلیوپی دوطرفه وجود دارد. در مورد نزدیک بینی، خطای بالاتر از 8 دیوپتر احتمال تنبلی چشم دارد.

 

  • آمبلیوپی به علت محرومیت بینایی

 برای به وجود آمدن تصویر واضح روی شبکیه چشم، مسیربینایی باید عاری از هر گونه مانعی باشد. مواردی از قبیل آب مروارید (کاتاراکت)، افتادگی پلک (پتوز) شدید و کدورت قرنیه می تواند باعث آمبلیوپی یک طرفه یا دو طرفه شود. این نوع آمبلیوپی از انواع دیگر شدیدتر است. در بعضی از انواع کاتاراکت های مادرزادی یک طرفه شدید، چنانچه قبل از 3 ماهگی یا براساس برخی مقالات قبل از8 هفته اول تولد، عمل جراحی انجام نشود (برداشتن آب مروارید) و تصحیح انکساری صورت نپذیرد، آمبلیوپی شدید مقاوم به درمان ایجاد می شود.

 

برگرفته از:مجله پرستار چشم